Cách tách âm đọc trong từ vựng tiếng Anh 

Việc tách âm giúp người học biết một từ gồm những phần âm nào cần đọc. Nhờ đó, các con có thể phát âm rõ ràng, chính xác hơn và tránh đọc theo cảm tính. Thông thường, để tách âm đúng, chúng ta cần quan sát nguyên âm, phụ âm và các nhóm chữ đặc biệt xuất hiện trong từ. 

Vì sao cần biết cách tách âm khi đọc từ vựng tiếng Anh?

Đa số người học khi mới bắt đầu học tiếng Anh đều sẽ chưa biết cách đọc một từ mới sao cho chính xác. Nhiều bạn thường nhìn mặt chữ rồi đoán cách đọc theo thói quen tiếng Việt. Điều này rất dễ dẫn đến việc đọc sai âm, bỏ âm cuối, thêm âm không cần thiết hoặc nhấn sai trọng âm.

Vì vậy, việc tách âm đọc trong từ vựng là một bước rất quan trọng. Khi biết một từ gồm những phần âm nào và phần nào cần đọc rõ, người học sẽ hạn chế đọc theo cảm tính.

Tách âm đọc giống như chia một từ thành những mảnh nhỏ. Khi đọc đúng từng mảnh, chúng ta sẽ ghép được cả từ một cách chính xác. 

Việc tách âm đọc còn giúp bé:

• Đọc từ mới dễ hơn: Khi gặp từ lạ, bé không cần đọc liền cả từ ngay. Bé có thể chia nhỏ từ ra để đọc từng âm, từng phần rồi ghép lại.
• Phát âm rõ âm đầu, âm giữa, âm cuối: Nhiều bé hay bỏ âm cuối trong tiếng Anh, ví dụ đọc book mà thiếu âm /k/, hoặc đọc like mà thiếu âm /k/. Tách âm giúp bé nhận ra âm nào không được bỏ.
• Ghi nhớ từ vựng tốt hơn:  Khi bé hiểu từ được tạo bởi những âm nào, bé sẽ dễ nhớ cách đọc và cách viết hơn.
• Nghe tiếng Anh chính xác hơn: Khi biết một từ gồm những âm nào và phần nào cần đọc rõ, bé sẽ dễ nhận ra từ đó khi nghe người khác nói.
• Tạo nền tảng cho đánh vần và phát âm chuẩn: Tách âm là bước quan trọng trong phonics. Bé biết nguyên âm, phụ âm, cách ghép âm thì việc đọc tiếng Anh sẽ tự nhiên và chắc chắn hơn.

Cần xác định nguyên âm và phụ âm để tách âm đọc

Việc tách âm đọc trong tiếng Anh không hề khó. Chỉ cần chúng ta nắm chắc kiến thức về nguyên âm và phụ âm tiếng Anh thì mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng hơn. Bởi mỗi từ tiếng Anh đều được tạo thành từ sự kết hợp giữa các nguyên âm và phụ âm. Khi biết đâu là nguyên âm, đâu là phụ âm, người học sẽ dễ dàng quan sát cấu tạo của từ và tách từ thành các âm đọc nhỏ hơn. 

Phần lớn từ vựng tiếng Anh được tạo thành từ sự kết hợp giữa nguyên âm và phụ âm.

• Nguyên âm thường là trung tâm của âm tiết. Khi xác định được nguyên âm chính trong từ, người học sẽ dễ chia từ thành từng phần đọc nhỏ hơn. Tuy nhiên, cần chú ý rằng không phải chữ cái nguyên âm nào cũng tạo thành một âm riêng. 
• Phụ âm thường đứng trước, đứng sau hoặc bao quanh nguyên âm để tạo thành âm đầu, âm cuối hoặc cụm âm trong từ. 

Bạn có thể ghi nhớ các nguyên âm, phụ âm tiếng Anh sau để thực hiện tách âm đọc từ vựng chuẩn xác nhất.

Nguyên âm đơn

/ɪ/ – thường là i, y – ví dụ: sit, big, city
/e/ – thường là e, ea – ví dụ: pen, bed, head
/æ/ – thường là a – ví dụ: cat, man, bag
/ʌ/ – thường là u, o, ou – ví dụ: cup, son, young
/ɒ/ – thường là o, a – ví dụ: dog, hot, watch
/ʊ/ – thường là oo, u, ou – ví dụ: book, put, could
/ə/ – thường là a, e, o, u, er – ví dụ: about, teacher, today, support
/iː/ – thường là ee, ea, e, ie, y – ví dụ: see, sea, me, field, happy
/ɑː/ – thường là ar, a – ví dụ: car, star, father
/ɔː/ – thường là or, aw, au, al, oor – ví dụ: door, saw, August, ball
/uː/ – thường là oo, u, ue, ew, ou – ví dụ: moon, blue, true, new, soup
/ɜː/ – thường là ir, er, ur, ear, or – ví dụ: bird, her, nurse, learn, word

Nguyên âm đôi

/eɪ/ – thường là a, ai, ay, a_e, ei – ví dụ: day, rain, cake, eight
/aɪ/ – thường là i, y, igh, i_e, ie – ví dụ: my, bike, five, night, pie
/ɔɪ/ – thường là oi, oy – ví dụ: coin, boy, toy
/əʊ/ – thường là o, oa, ow, o_e – ví dụ: go, boat, snow, home
/aʊ/ – thường là ou, ow – ví dụ: house, now, cow
/ɪə/ – thường là ear, eer, ere, ea – ví dụ: ear, near, deer, here, idea
/eə/ – thường là air, are, ear, ere – ví dụ: air, hair, care, bear, there
/ʊə/ – thường là ure, our, oor – ví dụ: pure, tour, poor

Phụ âm

/p/ – thường là p, pp – ví dụ: pen, happy, cup
/b/ – thường là b, bb – ví dụ: bag, rabbit, cab
/t/ – thường là t, tt, ed – ví dụ: ten, letter, looked
/d/ – thường là d, dd, ed – ví dụ: dog, middle, played
/k/ – thường là c, k, ck, ch – ví dụ: cat, kite, duck, school
/g/ – thường là g, gg, gh – ví dụ: go, egg, ghost
/f/ – thường là f, ff, ph, gh – ví dụ: fish, off, phone, laugh
/v/ – thường là v, ve, f – ví dụ: van, five, of
/θ/ – thường là th – ví dụ: three, think, bath
/ð/ – thường là th – ví dụ: this, that, mother
/s/ – thường là s, ss, c, ce, se – ví dụ: sun, class, city, face
/z/ – thường là z, zz, s, se – ví dụ: zoo, buzz, rose, please
/ʃ/ – thường là sh, s, ti, ci, ch – ví dụ: ship, sure, station, special, chef
/ʒ/ – thường là s, si, ge – ví dụ: television, vision, garage
/h/ – thường là h, wh – ví dụ: hat, hello, who
/tʃ/ – thường là ch, tch, t – ví dụ: chair, watch, nature
/dʒ/ – thường là j, g, ge, dge – ví dụ: jam, giant, age, bridge
/m/ – thường là m, mm, mb – ví dụ: man, summer, lamb
/n/ – thường là n, nn, kn, gn – ví dụ: nine, dinner, knife, sign
/ŋ/ – thường là ng, n – ví dụ: sing, song, bank
/l/ – thường là l, ll – ví dụ: leg, ball, like
/r/ – thường là r, rr, wr – ví dụ: red, sorry, write
/j/ – thường là y, u, ew – ví dụ: yes, you, use, few
/w/ – thường là w, wh – ví dụ: water, what

Hướng dẫn cách tách âm đọc từ vựng

Trước hết cần nhớ nguyên tắc quan trọng: Mỗi âm tiết thường có một âm nguyên âm làm trung tâm. Vì vậy, khi tách từ để đọc, chúng ta cần xác định nguyên âm chính trong từng phần, sau đó quan sát các phụ âm đi xung quanh nguyên âm đó. 

Dưới đây là hướng dẫn cách tách âm chi tiết:

Tách từ ngắn theo cấu trúc CVC

CVC là cấu trúc gồm:

Consonant – Vowel – Consonant
(Phụ âm – Nguyên âm – Phụ âm)

Với những từ dạng CVC, nguyên âm thường được đọc ngắn. Những từ vựng có cấu trúc như thế này thường gặp khi trẻ mới bắt đầu học phonics.

Ví dụ:

• cat → c – a – t → /k/ – /æ/ – /t/

Từ cat có 3 âm đọc. Trong đó c là phụ âm đầu, a là nguyên âm ngắn, t là phụ âm cuối.

• dog → d – o – g → /d/ – /ɒ/ – /g/

Từ dog có 3 âm đọc. Trong đó d là phụ âm đầu, o là nguyên âm ngắn, g là phụ âm cuối.

• pen → p – e – n → /p/ – /e/ – /n/

Từ pen có 3 âm đọc. Trong đó p là phụ âm đầu, e là nguyên âm ngắn, n là phụ âm cuối.

• sit → s – i – t → /s/ – /ɪ/ – /t/

Từ sit có 3 âm đọc. Trong đó s là phụ âm đầu, i là nguyên âm ngắn, t là phụ âm cuối.

Một nguyên âm thường đi với phụ âm xung quanh để tạo thành âm tiết

Trong tiếng Anh, một từ thường được chia thành các âm tiết. Mỗi âm tiết thường có một âm nguyên âm chính. Âm nguyên âm này có thể đứng một mình hoặc đi cùng các phụ âm xung quanh để tạo thành một phần đọc hoàn chỉnh.

Nói đơn giản, khi tách một từ dài, chúng ta có thể tìm các âm nguyên âm chính trong từ. Mỗi âm nguyên âm thường là trung tâm của một âm tiết và nó sẽ kết hợp với phụ âm để tạo thành một âm đọc.

Ví dụ: 

• baby /ˈbeɪ.bi/ → đọc theo 2 âm tiết: /beɪ/ – /bi/
  Âm nguyên âm chính là /eɪ/ và /i/.
• table /ˈteɪ.bəl/ → đọc theo 2 âm tiết : /teɪ/ – /bəl/
  Âm nguyên âm chính là /eɪ/ và /ə/.
• teacher /ˈtiː.tʃə/ → đọc theo 2 âm tiết: /tiː/ – /tʃə/
  Âm nguyên âm chính là /iː/ và /ə/. 

Chú ý khi có 2 chữ cái nguyên âm đứng cạnh nhau

Trong tiếng Anh, cần chú ý khi có 2 chữ cái nguyên âm đứng cạnh nhau, chúng ta không nên vội tách ra thành 2 âm riêng. Rất nhiều trường hợp, hai nguyên âm đi cùng nhau chỉ tạo thành một âm đọc. 

• rain /reɪn/
  Trong từ này, ai tạo thành âm /eɪ/. Vì vậy, không tách thành: r – a – i – n.
  Cách đọc đúng là: /r/ – /eɪ/ – /n/.
• boat /bəʊt/
  Trong từ này, oa tạo thành âm /əʊ/.
  Cách đọc đúng là: /b/ – /əʊ/ – /t/.
• see /siː/
  Trong từ này, ee tạo thành âm /iː/.
  Cách đọc đúng là: /s/ – /iː/.
• book /bʊk/
  Trong từ này, oo tạo thành âm /ʊ/.
  Cách đọc đúng là: /b/ – /ʊ/ – /k/.

Tuy nhiên, không phải lúc nào 2 nguyên âm đứng cạnh nhau cũng tạo thành một âm. Có những từ, hai nguyên âm thuộc về hai âm tiết khác nhau nên cần đọc tách ra.

Ví dụ:

• idea /aɪˈdɪə/
  Từ này có nhiều âm nguyên âm và được đọc thành nhiều phần: /aɪ/ – /dɪə/.
• lion /ˈlaɪ.ən/
  Từ này thường được đọc thành 2 âm tiết: /laɪ/ – /ən/.

Hai phụ âm ở giữa thường có thể tách ra 

Khi một từ có hai phụ âm đứng giữa hai nguyên âm, trong nhiều trường hợp chúng ta có thể chia hai phụ âm đó về hai âm tiết khác nhau: phụ âm thứ nhất đi với phần trước, phụ âm thứ hai đi với phần sau. 

Cách này thường gặp trong những từ có nhiều hơn một âm tiết.

Ví dụ:

• rabbit /ˈræb.ɪt/: Tách thành: rab – bit
  Hai phụ âm b – b nằm giữa hai nguyên âm a và i, nên có thể tách ra thành hai phần.
• kitten /ˈkɪt.ən/: Tách thành: kit – ten
  Hai phụ âm t – t nằm giữa hai nguyên âm i và e, nên có thể tách ra.
• pencil /ˈpen.səl/: Tách thành: pen – cil
  Hai phụ âm n – c nằm giữa hai nguyên âm e và i, nên có thể tách thành hai âm tiết.
• basket /ˈbɑː.skɪt/: Tách thành: bas – ket
  Hai phụ âm s – k nằm giữa hai nguyên âm a và e, nên có thể chia từ thành hai phần đọc.

Không tách rời các nhóm phụ âm đặc biệt

Tuy nhiên, người học cần lưu ý: nếu hai phụ âm đi cùng nhau để tạo thành một âm đặc biệt như sh, ch, th, ph, thì không nên tách rời chúng. Đây là lỗi rất nhiều bạn nhỏ dễ mắc phải khi mới học phonics.

Một số nhóm phụ âm đặc biệt thường gặp là:

• sh thường tạo âm /ʃ/ như trong ship /ʃɪp/
• ch thường tạo âm /tʃ/ như trong chair /tʃeə/
• th có thể tạo âm /θ/ như trong three /θriː/ hoặc /ð/ như trong this /ðɪs/
• ph thường tạo âm /f/ như trong phone /fəʊn/

Ví dụ:

• ship /ʃɪp/ → tách âm đúng: /ʃ/ – /ɪ/ – /p/
  Không tách chữ sh thành s – h, vì sh tạo thành một âm /ʃ/.
• three /θriː/ → tách âm đúng: /θ/ – /r/ – /iː/
  Không tách chữ th thành t – h, vì th tạo thành một âm /θ/.
• phone /fəʊn/ → tách âm đúng: /f/ – /əʊ/ – /n/
  Không tách chữ ph thành p – h, vì ph tạo thành một âm /f/.

Cẩn thận với chữ “e” câm ở cuối từ

Chữ “e” câm ở cuối từ thường không được đọc thành âm riêng, nhưng nó có thể làm thay đổi cách đọc của nguyên âm phía trước.

Vì vậy, khi gặp những từ có chữ e đứng cuối, người học cần quan sát xem chữ e đó có phải là e câm hay không. Nếu là e câm, chúng ta không tính nó là một âm đọc riêng, mà cần chú ý đến nguyên âm đứng trước vì nguyên âm đó có thể được đọc dài hơn.

Ví dụ: 

• make /meɪk/ → tách âm: /m/ – /eɪ/ – /k/. Không tách thành: /m/ – /æ/ – /k/ – /e/
• bike /baɪk/ → tách âm: /b/ – /aɪ/ – /k/. Không tách thành: /b/ – /ɪ/ – /k/ – /e/
• home /həʊm/ → tách âm: /h/ – /əʊ/ – /m/. Không tách thành: /h/ – /ɒ/ – /m/ – /e/
• name /neɪm/ → tách âm: /n/ – /eɪ/ – /m/. Không tách thành: /n/ – /æ/ – /m/ – /e/

Tuy nhiên, không phải từ nào có chữ “e” cuối cũng tuân theo quy tắc này. Một số từ như have, give, love vẫn có chữ e cuối nhưng nguyên âm phía trước không đọc dài theo quy tắc thông thường. Vì vậy, với các từ đặc biệt, người học nên nghe mẫu đọc hoặc tra phiên âm IPA. 

Tóm lại, để đọc đúng một từ tiếng Anh, người học không nên chỉ nhìn vào số lượng chữ cái. Thay vào đó, cần xác định nguyên âm chính, phụ âm xung quanh, các nhóm chữ đặc biệt và những trường hợp như chữ “e” câm ở cuối từ.