Làm sao để ba mẹ đánh giá năng lực tiếng Anh của con chuẩn xác nhất

Ba mẹ đang cảm thấy vui khi con được điểm 9-10 tiếng Anh, con liên tục được cô giáo tuyên dương. Thế nhưng ba mẹ có biết rằng điểm số cao và lời khen của cô giáo chưa chắc đã phản ánh đầy đủ năng lực tiếng Anh thực tế của con. Câu hỏi đặt ra là làm cách nào để ba mẹ đánh  giá năng lực tiếng Anh của con một cách chính xác nhất?

Dưới đây là cách để ba mẹ đánh giá chuẩn xác và toàn diện hơn.

Điểm 9-10 không nói lên tất cả

Hiện nay, có không ít các bậc phụ huynh đánh giá năng lực tiếng Anh dựa trên điểm số. Điểm 8-9-10 được sử dụng là thước đo cho khả năng học tập của con. Tuy nhiên, điểm 9–10 không nói lên tất cả ba mẹ nhé.

Trên thực tế, điểm số cao phần lớn phản ánh khả năng làm bài kiểm tra, ghi nhớ ngữ pháp và từ vựng trong một phạm vi hẹp. Bởi tại các trường học hầu hết chỉ tập trung vào việc dạy ngữ pháp. Con có thể học thuộc mẫu câu, làm bài tốt nhưng chưa dùng được tiếng Anh trong đời sống.

Dream Sky đã từng gặp rất nhiều trường hợp học viên đạt điểm 9–10 nhưng lại gặp khó khăn khi giao tiếp thực tế: không nghe hiểu người bản xứ, lúng túng khi nói chuyện, hoặc thiếu tự tin trình bày ý kiến bằng tiếng Anh. Ngược lại, có những em điểm số không quá nổi trội nhưng lại sử dụng tiếng Anh linh hoạt, phản xạ tốt và giao tiếp tự nhiên.

Ba mẹ có biết rằng, năng lực tiếng Anh là sự kết hợp của nghe – nói – đọc – viết, cùng với khả năng tư duy bằng ngôn ngữ đó. Vì thế, các bậc phụ huynh đừng chỉ tập trung vào điểm số bởi điều này sẽ khiến trẻ học vì thành tích nhiều hơn. Tiếng Anh không chỉ là môn học mà còn là một công cụ để giao tiếp. Do đó, cần đánh giá năng lực tiếng Anh dựa theo nhiều khía cạnh ba mẹ nhé.

Hướng dẫn ba mẹ đánh giá năng lực tiếng Anh của con

Nếu ba mẹ đang muốn biết năng lực tiếng Anh của con như thế nào thì hãy đánh giá dựa theo cả 4 kỹ năng cốt lõi.

Đánh giá kỹ năng nghe (Listening)

Ba mẹ hoàn toàn có thể tự kiểm tra khả năng nghe tiếng Anh của con tại nhà bằng những cách rất đơn giản.

Cách kiểm tra: Cho con xem một video tiếng Anh không có phụ đề
(phim hoạt hình, vlog thiếu nhi, video học tập phù hợp độ tuổi). Sau khi xem, ba mẹ hỏi con:

• Nhân vật đang nói về điều gì?
• Con có hiểu ý chính của câu chuyện không?
• Con nhớ được những chi tiết nào?

Cách đánh giá năng lực nghe của trẻ:

✅ Nếu con nắm được nội dung chính, hiểu bối cảnh và trả lời được bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt: khả năng nghe ở mức tốt.

⚠️ Nếu con chỉ hiểu khi bật phụ đề, hoặc phải dịch từng từ: khả năng nghe còn yếu, phản xạ nghe chưa hình thành.

❌ Nếu con không hiểu nội dung dù video rất đơn giản: con đang thiếu nền tảng nghe cơ bản.

Cần lưu ý thêm là việc phụ thuộc vào phụ đề lâu dài sẽ khiến trẻ nghe mà không hiểu, não quen với việc đọc chữ thay vì xử lý âm thanh. Điều này là rào cản lớn khi giao tiếp thực tế.

Đánh giá kỹ năng nói (Speaking)

Trong 4 kỹ năng tiếng Anh, Speaking là kỹ năng phản ánh rõ nhất năng lực thật sự của trẻ. Một học sinh có thể làm bài ngữ pháp rất tốt, nhưng nếu không nói được thì tiếng Anh vẫn chưa thể xem là “sử dụng được”.

Ba mẹ có thể kiểm tra rất đơn giản tại nhà. Hãy hỏi con những câu quen thuộc bằng tiếng Anh:

• How was your day?
• What did you learn today?
• What did you do at school?

Quan sát phản ứng của con xem con trả lời tự nhiên hay phải dừng lại dịch trong đầu từng câu? Con chủ động nói, dù câu còn đơn giản? Con né tránh, im lặng, trả lời rất ngắn hoặc chuyển sang tiếng Việt?

Cách nhận biết năng lực thật:

✅ Trẻ có nền tảng tốt sẽ phản xạ nhanh, nói liền mạch dù chưa hoàn hảo.

⚠️ Trẻ học nặng ngữ pháp thường hiểu nhưng không nói được, sợ sai, sợ bị sửa.

❌ Trẻ thiếu môi trường nói sẽ dần mất tự tin với giao tiếp, dù điểm số trên lớp cao.

Nhưng cần lưu ý là giỏi tiếng Anh thật sự không phải là con nói đúng 100%. Điều quan trọng là con dám nói, nói được và nói ngày càng tốt hơn. Mục tiêu của Speaking là giao tiếp tự nhiên, không phải trả bài hoàn hảo.

Đánh giá kỹ năng đọc (Reading)

Nhấn mạnh Reading không đơn giản là đọc chữ ba mẹ nhé. Nhiều học sinh đọc tiếng Anh trôi chảy nhưng khi hỏi lại nội dung thì lại không hiểu hoặc hiểu rất mơ hồ. Điều này cho thấy trẻ mới dừng ở mức đọc mặt chữ, chưa đạt đến đọc hiểu thực sự.

Hay như đọc rất nhanh nhưng lại không chuẩn phát âm, không chuẩn ngữ điệu và không đánh đúng trọng âm cũng thể hiện năng lực tiếng Anh yếu kém.

Ba mẹ có thể kiểm tra kỹ năng đọc của con như sau: Cho con đọc một đoạn truyện hoặc bài đọc tiếng Anh ngắn, phù hợp trình độ. Sau khi đọc xong, hỏi con:

• Đoạn này nói về điều gì?
• Nhân vật chính là ai?
• Vì sao câu chuyện/bài đọc lại xảy ra như vậy?
• Hoặc cho bé làm bài True – False – Not given…

Cách đánh giá:

✅ Con nắm được ý chính, kể lại được nội dung: khả năng đọc hiểu tốt.

⚠️ Con đọc được nhưng không giải thích được, phải dịch từng câu: kỹ năng đọc học thuật còn hạn chế.

❌ Con chỉ chú ý đến từ mới, ngữ pháp mà không hiểu toàn bài: chưa hình thành tư duy đọc hiểu.
Lưu ý: Đọc tốt không phải là đọc càng chậm càng chính xác, mà là hiểu được thông tin, suy luận và kết nối ý. Ba mẹ có thể cho con trả lời bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh, miễn là con hiểu được nội dung bài đọc và đưa ra được đáp án đúng.

Đánh giá kỹ năng viết  (Writing)

Writing không đơn giản là viết lại mà quan trọng hơn là đưa được suy nghĩ, cảm xúc cá nhân vào bài viết (tương tự như khi chúng ta làm văn). Rất nhiều học sinh đạt điểm cao nhờ làm tốt bài điền từ, chia động từ, chọn đáp án đúng. Tuy nhiên, những dạng bài này chưa phản ánh đúng khả năng viết tiếng Anh thực sự.

Thay vì chỉ cho con làm bài tập ngữ pháp, ba mẹ hãy thử yêu cầu con viết:

• 5–7 câu kể về một ngày của con.
• Một đoạn văn ngắn nói về sở thích, bạn bè hoặc gia đình.
• Viết email/đoạn chat đơn giản như trong đời sống hằng ngày.

Viết tốt không đồng nghĩa với không mắc lỗi. Ở giai đoạn học, lỗi ngữ pháp là điều bình thường và cần thiết để tiến bộ. Do đó, kỹ năng viết cần được rèn luyện thường xuyên và đến một giai đoạn nào đó sẽ cần được rèn luyện một cách kỹ lưỡng hơn nhé.

Ngoài việc đánh giá năng lực tiếng Anh qua 4 kỹ năng nghe – nói – đọc – viết, ba mẹ cũng có thể dựa vào sự thể hiện của trẻ để có đáp án cho riêng mình.

Các dấu hiệu cần được chú ý gồm:

Ba mẹ nên lưu ý nếu con:

• Trẻ ngại nói tiếng Anh, sợ sai.
• Nghe người nước ngoài nói là “đứng hình”.
• Không thể kể lại một câu chuyện đơn giản bằng tiếng Anh.
• Chỉ làm tốt khi có bài mẫu.
• Nhớ cấu trúc nhưng không biết dùng khi nào.
• Dịch từng từ nhưng không hiểu cả câu.
• Làm bài tập đúng nhưng không nói được…

Giải pháp dành cho ba mẹ là gì?

Sẽ thật lãng phí nếu như ba mẹ không đánh giá được năng lực tiếng Anh của con. Bởi khi này, ba mẹ sẽ không có được kế hoạch học tập cụ thể và cũng không lựa chọn được khoá học hoặc phương pháp học phù hợp với con.

💢 Lãng phí THỜI GIAN: Học nhiều mà chẳng thể nghe, nói được. Càng học càng chán vì không thấy sự tiến bộ.

💢 Lãng phí TIỀN BẠC: Mua đủ các khóa học, app học, tài liệu sách vở nhưng vẫn a ma tơ.

💢 Lãng phí CÔNG SỨC: Cố gắng học từ vựng và ngữ pháp nhưng chẳng thể sử dụng vào giao tiếp. 

💢 Lãng phí CƠ HỘI: Điểm thi thấp, bỏ lỡ cơ hội để thể hiện bản thân do năng lực tiếng Anh yếu kém.

Giải pháp dành cho ba mẹ chính là hãy test đánh giá năng lực tiếng Anh của con, nhất là với các bé trong độ tuổi từ 3-6 tuổi. Bởi đây chính là giai đoạn vàng để giúp các con phát triển về ngôn ngữ, thành thạo tiếng Anh giao tiếp.

Tại Dream Sky, các buổi test đầu vào được thầy cô thực hiện thường xuyên với các mục tiêu sau:

• Đánh giá toàn diện 4 kỹ năng: Nghe – Nói – Đọc – Viết (theo độ tuổi).
• Xác định đúng trình độ và khả năng tiếp thu của từng bé, không đánh giá qua điểm số.
• Phát hiện điểm mạnh – điểm còn hạn chế để có lộ trình học cá nhân hóa.
• Tư vấn phương pháp học phù hợp với độ tuổi, tính cách và khả năng của con.
• Giúp ba mẹ hiểu rõ năng lực thật sự của con trước khi lựa chọn chương trình học.

Mục tiêu của Dream Sky không chỉ là nâng cao thành tích học tập cho trẻ, mà là giúp con yêu thích tiếng Anh, giao tiếp tự nhiên và phát triển ngôn ngữ bền vững ngay từ những năm đầu đời.

Còn ba mẹ thì sao? Ba mẹ đã thực sự hiểu con mình đang cần gì trên hành trình học tiếng Anh chưa? Nếu chưa thì hãy để Dream Sky giúp đỡ. Gọi hoặc IB ngay cho trung tâm để được tư vấn và chia sẻ nhiều hơn về khóa học tiếng Anh phù hợp với bé nhé!